Onderzoek: ICT en verstandelijke beperking

Het onderzoek naar het gebruik van internet/sociale media onder mensen met een (licht) verstandelijke beperking staat nog in de kinderschoenen. Maar er is al wel het een en ander onderzocht. Een selectie uit deze onderzoeken heb ik hier samengebracht.

Niet alle onderzoeken hebben de kwaliteit waardoor je direct conclusies kan trekken, maar uit alle onderzoeken wordt wel duidelijk wat er belangrijk is als het gaat om mediagebruik onder mensen met een (licht)verstandelijke beperking. Ik raad dan ook alle onderzoekers aan om kennis te nemen van onderstaande onderzoeken. En begeleiders om vooral kennis te nemen van het bestaan van deze onderzoeken zodat je ze kunt gebruiken op momenten dat het relevant is.

Afgeronde onderzoeken

De schokkende realiteit.
Een kwalitatief onderzoek naar de ervaringen van lvb-jongeren met Social Media.
Dit rapport geeft inzicht in de problemen die zich voordoen bij het gebruik van social media door licht verstandelijk beperkte jongeren. Het onderzoek werd uitgevoerd bij de zorginstelling ’s Heeren Loo met medewerking van lvb-jongeren, enkele begeleiders en een gedragswetenschapper. Het resulteert in een zestal concrete en bruikbare aanbevelingen.
Auteurs: Marcus Meijvogel
Jaar: 2015
Nuttig voor: begeleiders van mensen met een (licht) verstandelijke beperking, beleidsmakers en onderzoekers.
Download

 

Iedereen online
internet voor personen met een afstand tot technologie.
Onderzoek naar vraagverduidelijking voor zorgprofessionals omtrent internettoepassingen bij personen met een verstandelijke beperking. De auteurs kwamen bij NoXqs op bezoek om zich te laten informeren over aangepaste software voor mensen met afstand tot technologie. We zijn trots een klein steentje te hebben bijgedragen aan dit praktische onderzoek.
Auteurs: Joke Sips, Niels Straetmans, Femke Strijbos, Axelle Vanbesien & Tim Van Onckelen
Jaar: 2015
Nuttig voor: begeleiders van mensen met een verstandelijke beperking, beleidsmakers en onderzoekers.
De uitgewerkte website en workshops zijn te vinden via http://www.iedereenonline.eu 

Download

 

Zorg op afstand, bestaande techniek voor nieuwe doelgroepen.
Bij dit onderzoek is ook een mooie film verschenen. Niet online te vinden, maar wel bij Cordaan te bestellen.
Jaar: 2011
Nuttig voor: Mensen die zich bezighouden met online hulpverlening aan deze doelgroepen

Download

 

Online ondersteuning in het dagelijks functioneren van cliënten met chronisch psychiatrische problematiek of een verstandelijke beperking.
Een mooi kleinschalig onderzoek door Pameijer. Conclusie: het werkt, maar er is nog heel veel werk te doen.
Jaar: 2014
Nuttig voor: Mensen die zich bezighouden met online hulpverlening aan deze doelgroepen

Download

 

Gebruik Ipads voor vrijetijdsbesteding mvb & evb
Kan een iPad een geschikt middel zijn voor het zelfstandig vermaak van mensen met een matig tot ernstig verstandelijke beperking? Handig dat er ook lijsten met suggesties voor apps zijn bijgevoegd.
Jaar: 2014
Nuttig voor: Begeleiders van mensen met een mvb & evb

Download

Lijst met aanbevolen apps voor de Ipad

Lijst met aanbevolen apps voor Android

 

Social media & LVB
Onderzoek naar de positieve en negatieve effecten van social media bij mensen met een licht verstandelijke beperking
Auteurs: 
Dekker, M.; Scheepers, L.; Veld op ‘t, D.
Jaar: 2013
Nuttig voor: begeleiders van mensen met een licht verstandelijke beperking, beleidsmakers en onderzoekers.

  • Download hier het onderzoeksverslag: Social Media en LVB
  • Aanbevelingen
    Een tweetal aanbevelingen, namelijk tips voor het bespreekbaar maken van het thema ‘social media’ met collega’s en tips voor het bespreekbaar maken van het thema ‘social media’ met cliënten. Het gaat in principe om een praktische toepassing die aansluit op de conclusies. 
  • Ontwerp Muismat

 

Jongeren met een licht verstandelijke beperking en seksuele gezondheid
Een onderzoek naar seksuele gezondheid. Internet is hier niet het hoofdonderwerp, maar in het onderzoek wordt wel duidelijk welke rol het internet speelt in de seksuele gezondheid van deze groep mensen.
Auteur: Marieke Hofman
Jaar: 2012
Nuttig voor: Begeleiders, seksuologen & onderzoekers

 

Mogelijkheden voor een verantwoorde participatie van licht verstandelijk gehandicapten op het gebied van internet
Een uitgebreid onderzoek met als belangrijke vraag: Op welke wijze kunnen wij cliënten begeleiden bij verantwoord gebruik maken van internet?
Auteur: Hilma Prins
Jaar: 2012
Nuttig voor: begeleiders & mensen die onderzoek doen

Praktijkonderzoek

 

Samen Wijzer: een mediakompas voor hulpverleners en jongeren
In dit onderzoek staat de volgende vraag centraal: Wat is de visie van Vitree op mediagebruik van jongeren en hoe kunnen hulpverleners binnen de 24-uurs instellingen jongeren begeleiden bij mediagebruik op sociaal en praktisch gebied. Bijzonder aan dit onderzoek is dat ze een brug maken tussen onderzoek en praktijk. Het onderzoek leidt tot praktische handvatten voor zowel hulpverleners als jongeren.
Auteurs: Anne van Dolderen, Judith Eijgelaar, Danita Grasdijk en Joyce van der Plas
Jaar: 2012
Nuttig voor: begeleiders (Handleiding voor hulpverleners), mensen met een beperking (werkmap voor jongeren) & mensen die onderzoek doen (onderzoeksverslag)
Het onderzoek bestaat uit:

 

Maakt internet ons asociaal? Online hulpverlening voor het uitbreiden van netwerken bij personen met een verstandelijke beperking.
Er is een onderzoeksverslag gemaakt én een inspiratiebundel onder de titel ‘Vrienden maken op het internet. Online netwerkontwikkeling voor personen met een verstandelijke beperking.’ Ook hier is op zinvolle wijze een brug gemaakt tussen onderzoek en praktijk.
Auteurs: Sara Garcia, Tina Smets, Britt Penders, Dorien Nouwen en  Vicky Swers.
Jaar: 2012
Nuttig voor: begeleiders (inspiratiebundel & onerzoek) & mensen die onderzoek doen

 

World, Wide, WAT?!
Onderzoek naar de omgang van licht tot matig verstandelijk beperkten met sociale media op internet en hun behoefte aan begeleiding in het gebruik van sociale media op internet .
Auteur: Nicole van Vliet
Jaar: 2012
Nuttig voor: begeleiders & beleidsmakers

World Wide Wat?

 

e-Inclusie – Benutten van kansen in de digitale samenleving
In dit onderzoek wordt er vanuit veranderkundig perspectief gekeken hoe e-Inclusie een plek kan krijgen in de dagelijkse werkpraktijk. Daarnaast wordt er vanuit meerdere perspectieven de urgentie benadrukt van e-Inclusie binnen de maatschappij. Bijzonder aan dit onderzoek is de betrokkenheid van alle partijen – verwanten, professionals, het beleidsniveau en natuurlijk de cliënt zelf. Al deze partijen hebben een plek gekregen in het onderzoek. Het benadrukt het belang van een bottom-up benadering bij de implementatie van nieuwe werkvormen.
Auteur: Tim-Robert van Lieshout
Jaar: 2012
Nuttig voor: Beleidsmakers en (ambulant) cliëntbegeleiders die werken met mensen met een licht verstandelijk beperking en die willen weten hoe ze een nieuwe methodiekvorm in kunnen zetten en een team daarin mee kunnen krijgen.

 

Onderzoek naar de risico’s van online communicatie bij jongeren met een licht verstandelijke beperking.
Een onderzoek dat deel uitmaakt van een groter onderzoek naar mediawijsheid. Voor de geïnteresseerde lezer leuk om te lezen. En voor mensen die onderzoek doen naar dit thema een must!
Auteur: Het totaal onderzoek ‘Meten van mediawijsheid’ is een samenwerking van 6 partners. Het deelonderzoek ‘Risico’s van online communicatie bij jongeren met een lvb’ is uitgevoerd door Sanne van der Hagen en Wendy Meijers.
Jaar: 2011
Nuttig voor: mensen die onderzoek doen

Onderzoeksrapport blz. 104-159 Meer informatie over het gehele project

 

Haalbaarheidsonderzoek naar de mogelijkheden van e-learning ten behoeve van een veiliger gebruik van sociale netwerk sites door licht verstandelijk gehandicapten kinderen.
Dit onderzoek is eigenlijk een onderzoek naar de effectiviteit van WillieWebwijs, maar geeft ook andere interessante informatie over wanneer en waarom e-learning effectief kan zijn bij deze doelgroep.
Auteur: Jan Udes
Jaar: 2010
Nuttig voor: mensen die onderzoek doen

 

De virtuele wereld als belevingswereld van mensen met een licht verstandelijke handicap.
Dit onderzoek gaat vooral over creatieve therapie, maar biedt wat interessante invalshoeken voor iedereen die met deze doelgroep werkt en te maken heeft met het thema.
Auteur: Jitske Marja van Groenland
Jaar: 2010
Nuttig voor: mensen die onderzoek doen & creatief therapeuten

De virtuele wereld als belevingswereld

 

Computergebruik bij volwassenen met een verstandelijke beperking
Aanleren van vaardigheden met stappenplannen
Auteur: Kim Vercaigne
Jaar: 2008

Internet voor iedereen!
Hoe kan De La Salle op een veilige, pedagogische en verantwoorde manier internet aanbieden aan de jeugdigen in overeenstemming met de juridische wetgeving, maatschappelijke risicoaspecten van internet en de complexe problematiek van de doelgroep?
Auteurs: Marieke v/d Elzen & Sanne Snijders 
Jaar: 2008

Internet voor Iedereen!

 

Lopende onderzoeken

Ontwikkeling behandelprogramma voor mensen met een licht verstandelijke beperking met een multimediaverslaving
Dit onderzoek wordt momenteel gedaan door Dichterbij Kennisn@ en Tilburg University. Het is mij nog niet bekend waar de voortgang van het onderzoek te volgen is.
Auteurs: Petri Embregts, Noud Frielink en Annemarie Kroon